БП
Puszcza Białowieska
Przyroda · Szlaki · Historia · Biblioteka

Budowa geologiczna: kreda i węgiel brunatny

Co kryje się pod Puszczą Białowieską: pradawne podłoże krystaliczne, morskie osady kredowe, ślady lodowców i węgiel brunatny obniżenia brzeskiego.

Pod równiną Puszczy Białowieskiej, na głębokości od 400 do 900 metrów, leży pradawne podłoże krystaliczne. Nad nim zalegają setki metrów skał osadowych, które gromadziły się w morzach pokrywających te tereny miliony lat temu, a na samej górze - piaski, gliny i głazy pozostawione przez lodowce. To lodowce ukształtowały obecną rzeźbę puszczy: łagodne wały, pagórki i obniżenia z bagnami. Na polach wokół puszczy jest szczególnie dużo głazów - to jeden z powodów, dla których te ziemie przez wieki pozostawały pod lasem, a nie pod pługiem.

Kreda

Kreda to miękki biały wapień zbudowany z drobniutkich szkieletów glonów-kokolitoforów i skorupek otwornic. Gromadziła się na dnie ciepłych mórz okresu kredowego na głębokości 30-50 metrów i więcej. Na Białorusi osady kredowe występują na południe, zachód i wschód od szerokości geograficznej Mińska; na zachodzie kraju kreda często tworzy nie warstwy skalne, lecz bryły przesunięte przez lodowiec. W kredzie występują buły krzemienia, z którego ludzie pierwotni wyrabiali narzędzia i broń.

Węgiel brunatny

Węgiel brunatny to forma pośrednia między torfem a węglem kamiennym. Na Białorusi jego złoża odkryto w rowie Prypeci i w obniżeniu brzeskim, do którego należy także obszar puszczy. Znaczenie przemysłowe mają tylko neogeńskie złoża żytkowickie i brinowskie w obwodzie homelskim; w zachodniej części obniżenia brzeskiego znane są jedynie niewielkie przejawy węgla na dużej głębokości. W puszczy nie wydobywa się kopalin: wnętrze ziemi parku narodowego chronione jest razem z lasem.

O rzeźbie terenu i rzekach puszczy - na stronach „O puszczy” i „Rzeki i bagna”.