БП
Puszcza Białowieska
Przyroda · Szlaki · Historia · Biblioteka

Przyroda puszczy

Klimat, lasy, rośliny i zwierzęta Puszczy Białowieskiej: stare dąbrowy i świerczyny, około dziewięciuset gatunków roślin i największe stado żubrów.

Stary las z wiatrołomami i paprociami
Stary las: powalonych drzew się tu nie usuwa - stają się domem dla grzybów, chrząszczy i ptaków

Klimat

Puszcza Białowieska leży w najcieplejszej części Białorusi. Zima jest tu najkrótsza i najłagodniejsza w kraju, a okres wegetacyjny najdłuższy. Według wieloletnich pomiarów stacji meteorologicznej w Kamieniukach (1948-1995) średnia roczna temperatura wynosi około 6,6 °C, najcieplejszym miesiącem jest lipiec, trwała pokrywa śnieżna utrzymuje się nie dłużej niż 50-60 dni, a w niektóre zimy w ogóle się nie tworzy. Opady wynoszą około 620 milimetrów rocznie, z czego dwie trzecie przypada na ciepłą porę roku. Klimatem puszcza bardziej przypomina Europę Środkową niż resztę Białorusi, co widać po jej roślinach i zwierzętach.

Lasy

Puszcza to las mieszany, w którym gatunki północnej tajgi rosną obok drzew europejskich lasów liściastych. Podstawę tworzą bory sosnowe i świerczyny, na żyznych glebach - dąbrowy z grabem, klonem, lipą i jesionem, w obniżeniach - olsy i brzeziny. Rosną tu drzewa, które w zwykłym lesie gospodarczym nie dożywają starości: dęby liczące kilkaset lat, sosny i świerki wysokie jak wieżowiec. Martwych drzew w strefie ochrony ścisłej się nie wywozi - martwe pnie i powalone kłody dają życie setkom gatunków grzybów, owadów, mchów i porostów, z których wiele jest rzadkich w całej Europie.

Las Puszczy Białowieskiej

Rośliny

Dawne opisy parku wymieniają w puszczy około dziewięciuset gatunków roślin naczyniowych - prawie dwie trzecie flory Białorusi. Są wśród nich rzadka w tym regionie jodła pospolita, bluszcz wspinający się po pniach drzew, obuwik, pełnik i wiele innych gatunków z Czerwonej Księgi. Więcej o roślinach puszczy - na stronie „Flora i fauna”.

Zwierzęta

Symbolem puszczy jest żubr, największe zwierzę Europy. Na początku XX wieku wyginął na wolności i stado w puszczy trzeba było odtworzyć ze zwierząt, które przetrwały w ogrodach zoologicznych. Według parku narodowego 1 stycznia 2026 roku w białoruskiej części puszczy naliczono 784 żubry; razem z częścią polską to największa wolno żyjąca populacja gatunku na świecie.

Żubr odpoczywający w podszycie

Obfitość jeleni, saren, łosi i dzików pozwala żyć tu dużym drapieżnikom - wilkowi i rysiowi. Nad rzekami i zbiornikami żyją bóbr, wydra i norka. Wśród ptaków puszczy są bielik, orzeł przedni, orlik grubodzioby i krzykliwy, orzełek włochaty, czasem sokół wędrowny; na zbiornikach gniazdują łabędź niemy i krzykliwy, gęś gęgawa i gągoł.