БП
Puszcza Białowieska
Przyroda · Szlaki · Historia · Biblioteka

Ordynacja puszcz królewskich

Opis puszcz królewskich Wielkiego Księstwa Litewskiego z 1641 roku, wydany w Wilnie w 1871 roku: część o leśnictwach białowieskim i kamienieckim, 42 strony.

Strona tytułowa wydania z 1871 roku

„Ordynację puszcz królewskich w leśnictwach byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego” sporządzili w 1641 roku z polecenia króla Władysława IV komisarze królewscy - kanonik wileński i sekretarz królewski Piotr Dalmat Isajkowski oraz marszałek upicki Krzysztof Białłozor. Komisarze objechali puszcze królewskie i spisali ich granice, ostępy, uroczyska, rzeki, okoliczne wsie i powinności ich mieszkańców.

To jedno z głównych źródeł do dziejów Puszczy Białowieskiej. Część o „ordynacji puszczy leśnictwa białowieskiego i kamienieckiego”, datowana na październik 1639 roku, opisuje granicę puszczy od wsi Orzeszkowo, jej wielkie i małe ostępy, osoczników, którzy strzegli zwierza i kosili dla niego siano, oraz wsie z ich nadziałami i opłatami do skarbu królewskiego. Wiele nazw z Ordynacji przetrwało do dziś - na przykład uroczysko Jazwy koło Paszuk.

Dokument wydała Wileńska Komisja Archeograficzna w 1871 roku. W serwisie jest 42 strony tego wydania (s. 169-210) z częścią o leśnictwach białowieskim i kamienieckim; polskiemu tekstowi ordynacji towarzyszy przekład rosyjski. Strony książki - skany i rozpoznany tekst - są po rosyjsku; pierwsza z nich to strona 169.

Strony książki są w języku oryginału (rosyjskim lub polskim).

Spis treści