БП
Puszcza Białowieska
Przyroda · Szlaki · Historia · Biblioteka

Kalendarium

Najważniejsze daty w historii Puszczy Białowieskiej: od kurhanów dawnych plemion i królewskich łowów po rezerwat, park narodowy i światowe dziedzictwo.

Najważniejsze wydarzenia z dziejów puszczy - według oficjalnej historii parku narodowego, Regulaminu parku i dawnej kroniki puszczy prowadzonej na poprzedniej stronie. Wyróżniono daty przełomowe: początek ochrony królewskiej, przejście w ręce rodziny cesarskiej, rezerwat, park narodowy i światowe dziedzictwo. Więcej o każdym okresie - w przeglądzie historii i szkicach tego działu.

Najważniejsze daty

od kurhanów do parku narodowego
VII-III w. p.n.e.

Kurhany kultury milogradzkiej

Najstarsze znane pochówki w puszczy; większość kurhanów pochodzi z XI-XIII wieku.

1281

Koniec Jaćwingów

Książę litewski Trojden zadaje Jaćwingom ostateczną klęskę.

1409

Łowy Jagiełły

Po zjeździe w Brześciu król Jagiełło urządza w puszczy łowy, by zgromadzić zapasy dla stutysięcznej armii.

1538

Ustawa Zygmunta I

Królewska ustawa o ochronie lasów i zwierzyny puszczy.

1557

Ustawa na włóki

Pierwsza ustawa leśna; początek gospodarczego wykorzystania bogactw puszczy.

1558

Ochrona królewskich łowisk

Ustawa o ochronie królewskich terenów łowieckich.

1577

Ochrona żubra

Początek opieki nad żubrem.

1610

Znika tur

Tur, dziki byk europejski, wymiera ostatecznie.

1639-1641

Ordynacja puszcz królewskich

Rewizja puszcz według instrukcji króla Władysława IV.

1795

W Imperium Rosyjskim

Puszcza przechodzi do Rosji; Katarzyna II rozdaje jej części faworytom.

1802

Ukaz o żubrze

Aleksander I zakazuje wyrębu w puszczy, by chronić żubry.

1811

Wielki pożar

Największy znany pożar lasu w puszczy; wprowadza się zimowe dokarmianie żubrów.

1812

Wojny napoleońskie

Wojska zaopatrują się w puszczy, wybijając wiele zwierzyny.

1860

Łowy Aleksandra II

Jedyne polowanie cesarza w puszczy; potem zaostrzono ochronę.

1864

Powrót jelenia

Z Niemiec sprowadza się jelenie szlachetne, wytępione w puszczy.

1888

Własność rodziny cesarskiej

Puszczę wymieniono na ziemie w guberniach orłowskiej i symbirskiej.

1889-1894

Pałac myśliwski

W Białowieży powstaje cesarski pałac myśliwski.

1915-1918

Okupacja niemiecka

Powstaje około 300 km kolejek wąskotorowych, drewno wywozi się do Niemiec.

1919

Ostatni dziki żubr

Kłusownicy zabijają ostatniego wolno żyjącego żubra puszczy.

1921

Rezerwat

Najlepiej zachowane lasy wydzielono jako leśnictwo „Rezerwat” (część polska).

1929

Powrót żubra

Rozpoczyna się odtwarzanie żubra ze zwierząt z ogrodów zoologicznych.

grudzień 1939

Rezerwat państwowy

Puszcza w granicach BSRR zostaje ogłoszona rezerwatem państwowym.

1944

Podział granicą

Puszcza zostaje podzielona na część białoruską i polską.

sierpień 1957

Gospodarstwo rezerwatowo-łowieckie

Rezerwat przekształcono w państwowe gospodarstwo rezerwatowo-łowieckie.

wrzesień 1991

Park narodowy

Powstaje park narodowy „Puszcza Białowieska”.

1992

Światowe dziedzictwo

Część białoruska wpisana na Listę światowego dziedzictwa UNESCO razem z polską (wpisaną w 1979 roku).

1993

Rezerwat biosfery

Status rezerwatu biosfery UNESCO.

1997

Dyplom Europejski

Dyplom Rady Europy za ochronę przyrody.

2003

Posiadłość Dziadka Mroza

16 grudnia otwarto posiadłość białoruskiego Dziadka Mroza.

2009

600 lat

Puszcza świętuje 600 lat ochrony, liczonych od 1409 roku.

2012

Nowy regulamin parku

Dekret nr 59: strefa ochrony ścisłej niemal podwojona - do 58,3 tys. ha.

2014

Poszerzenie obiektu UNESCO

Obiekt otrzymuje nazwę „Puszcza Białowieska, Białoruś, Polska”.

2026

784 żubry

Liczenie na 1 stycznia: w białoruskiej części puszczy 784 żubry.

Daty z XVI-XIX wieku - wymarcie tura, pożary, urządzanie lasu, sprowadzanie jeleni - pochodzą z kroniki puszczy na dawnej stronie; źródła, na których się opierała, znajdują się wśród książek w bibliotece.